
Pijn bij het kauwen, een kaak die klikt of ’s ochtends stijf aanvoelt. Meestal komt het niet uit uw tanden maar uit het gewricht en de spieren eromheen.
In het kort
- Knarsen en klemmen is de meest voorkomende oorzaak
- Klikken zonder pijn hoeft niet behandeld te worden
- Warmte en zachter eten doen in de eerste week vaak meer dan een beugel
- Kaakpijn met koorts of zwelling is iets anders en moet dezelfde dag bekeken
Waar de pijn vandaan komt
Uw kaakgewricht zit vlak voor uw oor. U voelt het bewegen als u uw vingers daar legt en uw mond opent. Rond dat gewricht zitten de kauwspieren, en die zijn krachtig genoeg om tanden te laten slijten.
Bij de meeste mensen met kaakpijn zit het probleem in die spieren, niet in het gewricht zelf. Overbelasting door knarsen of klemmen, vaak ’s nachts en zonder dat iemand het weet. De spier blijft urenlang aangespannen en is ’s ochtends moe en pijnlijk, zoals een kuit na een te lange wandeling.
Wat de klachten zijn
- Doffe pijn voor het oor, in de slaap of in de wang, vaak erger in de ochtend
- Hoofdpijn bij het wakker worden, meestal aan beide kanten
- Moeite met wijd openen, bijvoorbeeld bij gapen of bij een appel
- Klikken of knappen bij openen en sluiten
- Een kaak die kort vastloopt en dan weer meegeeft
- Pijn bij kauwen van hard of taai eten
Klikken zonder pijn en zonder beperking is heel gewoon en hoeft niet behandeld te worden. Pas als het pijn doet of uw mond vastloopt is er reden om er iets aan te doen.
Wat het ook kan zijn
Niet alle kaakpijn komt uit de kaak. Deze dingen voelen er sterk op maar vragen iets anders:
Een ontstoken kies kan pijn uitstralen naar de kaak, vooral een onderkies. Dan is de pijn scherper en zit hij op één punt. Zie kiespijn.
Een doorbrekende verstandskies geeft pijn achterin de kaak, vaak met een ontstoken flapje tandvlees eroverheen dat u bij het kauwen raakt.
Zwelling met koorts of een kaak die u niet meer open krijgt is geen spierklacht. Dat is een ontsteking die zich verspreidt en hoort dezelfde dag bekeken te worden, via spoed en pijnklachten.
Pijn in de kaak die optreedt bij inspanning en wegtrekt bij rust, zeker samen met pijn op de borst of in de arm, hoort niet bij de tandarts. Bel dan 112.
Wat u de eerste twee weken doet
De meeste spierklachten zakken met rust en warmte, net als elders in het lichaam. Probeer dit eerst, voordat u aan een beugel denkt:
- Een warme doek of kruik tegen de wang, twee keer per dag een kwartier
- Zachter eten: geen stokbrood, taai vlees, kauwgom of harde noten
- Niet wijd gapen, en de kaak ondersteunen als u toch moet
- Merk overdag op of uw tanden op elkaar staan, en laat ze los; in rust horen ze dat niet te zijn
- Let op nachten na drukke dagen, want spanning en knarsen lopen vaak samen op
Wat wij doen
Wij voelen en meten: hoe ver u kunt openen, waar het pijnlijk is, of het gewricht meegeeft en of uw tanden slijtagevlakken hebben die bij knarsen passen. Daarmee is meestal duidelijk of het om de spieren gaat of om het gewricht.
Blijkt knarsen de oorzaak, dan is een opbeetplaat de gebruikelijke stap: een plaatje dat u ’s nachts draagt en dat de krachten verdeelt. Het stopt het knarsen niet, maar het beschermt uw tanden en ontlast de spieren. Meer daarover staat bij tandenknarsen.
Helpen rust en een opbeetplaat onvoldoende, dan verwijzen wij naar een fysiotherapeut die in kaken gespecialiseerd is, of naar een tandarts-gnatholoog. Kaakklachten die lang duren hebben vaak meer dan één oorzaak, en dan werkt één maatregel zelden.
Waarom het vaak terugkomt
Een opbeetplaat beschermt uw tanden maar neemt de reden om te knarsen niet weg. Stress, een onregelmatig slaapritme, cafeïne laat op de dag en bepaalde medicijnen spelen allemaal mee. Wie alleen de plaat draagt en verder niets verandert, merkt dat de klachten in drukke periodes terugkomen.