Glazuur dat eenmaal weg is komt niet terug. Slijtage gaat traag en valt daardoor pas op als er al veel verdwenen is, meestal bij mensen die er niets aan voelden.
In het kort
- Zuur en knarsen zijn samen verantwoordelijk voor het meeste
- Niet poetsen direct na iets zuurs, wacht een half uur
- Kommetjes in de kauwvlakken en doorschijnende randen zijn de eerste signalen
- Vroeg ingrijpen is simpel, laat ingrijpen is een grote behandeling
Vier soorten, vier oorzaken
Erosie is oplossing door zuur, zonder dat er wrijving bij komt kijken. Frisdrank, sportdrank, vruchtensap, citrus, wijn en maagzuur. De tanden worden overal dunner tegelijk en gaan glanzen.
Attritie is slijtage van tand tegen tand, dus door knarsen en klemmen. U ziet platte, glimmende vlakjes die precies op elkaar passen als u dichtbijt.
Abrasie is slijtage door iets van buiten: te hard poetsen met een harde borstel, schurende tandpasta, of jarenlang een pijp of een pen tussen dezelfde tanden. Vaak te zien als inkepingen bij de tandhals.
Deze drie komen zelden alleen. Zuur maakt het glazuur week, en wie dan ook knarst of hard poetst verliest veel sneller. Dat is precies waarom het bij sommige mensen zo hard gaat.
Hoe u het herkent
- Doorschijnende, grijzige randen aan uw voortanden waar u doorheen kijkt
- Kleine kommetjes in de kauwvlakken van kiezen, soms met een vulling die uitsteekt
- Tanden die korter worden of waarvan de rand onregelmatig wordt
- Geler worden, doordat het gele tandbeen onder het glazuur doorschijnt
- Gevoeligheid voor koud, zoet en lucht
Een vulling die boven het oppervlak uitsteekt terwijl hij er glad in zat, is een sluitend bewijs: de vulling is niet omhoog gekomen, de tand eromheen is verdwenen.
Waar het zuur vandaan komt
Het gaat opnieuw niet om de hoeveelheid maar om de frequentie en de contacttijd. Een glas frisdrank in tien minuten is minder schadelijk dan hetzelfde glas waar u een uur over doet of door een rietje slokjes van neemt.
Behalve eten en drinken telt ook zuur van binnenuit mee. Reflux, zeker ’s nachts, en herhaald overgeven geven een herkenbaar patroon: slijtage aan de binnenkant van de boventanden, waar u zelf niet kijkt. Zien wij dat, dan benoemen wij het rustig en zonder oordeel, want het verandert wat er nodig is.
Wat u zelf doet
- Poets niet binnen een half uur na iets zuurs; het glazuur is dan week en u poetst het weg
- Spoel direct na zuur wel even met water, of kauw suikervrije kauwgom
- Drink zure dranken in één keer op in plaats van er lang over te doen
- Gebruik een zachte borstel en poets zonder kracht; schrobben helpt niet
- Laat reflux behandelen door uw huisarts, dat is hier geen bijzaak
Wat wij doen
Eerst vastleggen hoe het er nu uitziet, met foto’s en soms een scan. Slijtage herkent u namelijk niet aan één moment maar aan het verschil over de jaren. Daarmee kunnen wij zien of het nog loopt of dat het stilstaat, en dat bepaalt of behandelen nodig is.
Staat het stil en heeft u geen klachten, dan doen wij vaak niets anders dan volgen. Loopt het door, dan pakken wij eerst de oorzaak aan: een opbeetplaat bij knarsen, advies over zuur, en verwijzing voor reflux. Pas daarna heeft herstellen zin, met composiet of met kronen, want anders slijt het nieuwe werk net zo hard. Zie kronen en bruggen.