Tandsteen is tandplak die is verkalkt. Dat gebeurt binnen enkele dagen en daarna krijgt u het er zelf niet meer af, hoe hard u ook poetst.
In het kort
- Plak verkalkt binnen twee tot veertien dagen tot steen
- Het ruwe oppervlak houdt nieuwe plak vast, dus het groeit aan
- Zelf krabben beschadigt glazuur en tandvlees
- Hoe snel u het aanmaakt verschilt sterk per persoon
Wat het is
In uw speeksel zitten mineralen, onder andere calcium. Blijft tandplak langer dan een paar dagen zitten, dan slaan die mineralen erin neer en wordt de zachte laag hard. Dat is tandsteen.
Het zit het vaakst aan de binnenkant van de ondertanden en aan de buitenkant van de bovenkiezen. Dat is geen toeval: daar zitten de afvoerbuisjes van de speekselklieren, dus daar is het aanbod van mineralen het grootst.
Waarom het schadelijk is
Tandsteen zelf is niet giftig. Het probleem is het oppervlak: ruw en poreus, waardoor nieuwe tandplak er beter op hecht dan op glad glazuur. Zo wordt elke laag de basis voor de volgende.
Die plak zit bovendien tegen uw tandvleesrand aan. Het gevolg is ontstoken tandvlees, en bij langdurig doorgaan parodontitis met verlies van kaakbot. Tandsteen onder de tandvleesrand is het schadelijkst, en dat is precies het deel dat u niet ziet.
Waarom poetsen niet genoeg is
Een tandenborstel haalt zachte plak weg, en dat is precies wat u wilt: als de plak er binnen twee dagen af is, krijgt hij geen kans te verkalken. Is hij eenmaal hard, dan hecht hij aan het glazuur en is poetsen zinloos.
Krabben met een nagel, een pen of een setje van internet is een slecht idee. U beschadigt het glazuur of de tandvleesrand, u haalt alleen het zichtbare deel weg en het ruwe litteken dat u achterlaat vangt sneller nieuwe plak.
Waarom de een meer heeft dan de ander
De samenstelling van uw speeksel bepaalt veel, en daar heeft u weinig invloed op. Verder spelen mee hoe goed u tussen de tanden reinigt, of u rookt, hoe scheef uw tanden staan en of u door uw mond ademt.
Daarom zegt veel tandsteen niet automatisch dat iemand slecht poetst. Het zegt wel dat de reiniging tussen de controles door niet opweegt tegen de snelheid waarmee die persoon het aanmaakt.
Wat wij doen
De mondhygiënist verwijdert tandsteen met een ultrasoon apparaat dat het met trillingen loswrikt, en werkt daarna bij met handinstrumenten. Boven de tandvleesrand doet dat meestal geen pijn; onder de rand kan het gevoelig zijn en verdoven wij als u dat wilt.
Daarna polijsten wij, zodat het oppervlak glad is en plak er minder goed op hecht. En wij laten u zien wáár het zat, want dat zijn de plekken die u thuis mist.
Hoe vaak
Een halfjaarlijkse reiniging is gebruikelijk, maar het is geen wet. Wie weinig aanmaakt en goed reinigt kan toe met een keer per jaar. Wie snel aanmaakt of ontstoken tandvlees heeft, is beter af met elke drie of vier maanden. Wij spreken dat per persoon af in plaats van iedereen in hetzelfde schema te duwen.